Bik Van der Pol, Maaike Gouwenberg & Joris Lindhout, Karin Hueber, Anna Okrasko, Elian Somers, Emily Whitebread

accumulate, collect, show - Bik Van der Pol (film by parallelpictures.nl)

In 2011 schreef Bik Van der Pol voor TENT het opiniërende essay Work To Do over het toekomstperspectief voor de kunsten in de grote stad. Is Rotterdam een krimpende stad geworden die niets te verliezen heeft? Liesbeth Bik en Jos van der Pol zijn al jaren prominente boegbeelden van een kunstenaarschap dat verder gaat dan alleen de tentoonstellingsruimte. In symposia, lesprogramma’s, tentoonstellingsconcepten en essays manifesteert zich de maatschappelijke betekenis van hun kunst. In TENT plaatsen ze een monumentaal scorebord met letterplaten waar steeds nieuwe zinnen mee worden gemaakt. Op het bord worden door assistenten doorlopend nieuwe stellingen, uitspraken, citaten en gezegden gespeld. De overvloed aan teksten activeert het denken van de toeschouwer en is daarmee ook een pleidooi voor taal als belangrijke vorm van kapitaal in de hedendaagse kenniseconomie.

De Zwitserse Karin Hueber studeerde in 2005 af aan de Hochschule für Gestaltung und Kunst in Basel en woont en werkt sinds 2006 afwisselend in Rotterdam, Berlijn en Bazel. Hueber’s werk bestaat uit installaties van architectonische elementen die lijken te wachten tot ze gebruikt worden, als decorstukken voor een voorstelling, als attributen voor een performance. Elementen worden gebogen, gevouwen, verdubbeld, omgekeerd of uitvergroot. de verschillen en overeenkomsten tussen de taal van de architectuur en de taal van sculptuur geven haar precieze composities gestalte, met een ontregelend effect op de fysieke en mentale beleving van een ruimte.

Maaike Gouwenberg en Joris Lindhout doen onderzoek naar ‘gotiek als culturele strategie’. Ze beschouwen het gotische als een flexibel concept dat zich niet met één periode of stijl verbindt. In 2010 maakten ze een road trip door het zuiden van de Verenigde Staten op zoek naar Southern Gothic, die onder andere resulteerde in een tentoonstelling in 1646 te Den Haag. Brazilian Gothic was het doel van hun verblijf in Brazilië, het land waar architect Oscar Niemeyer een held en het modernisme bijna heilig is. Gouwenberg en Lindhout richtten zich op een alternatieve held: het duistere personage Zé do Caixao (vrij vertaald: Jan van de Grafkist), alter ego van regisseur José Mojica Marins. Voor Zé creëren Gouwenberg en Lindhout een locus amoenus als tijdelijke habitat. Locus Amoenus is oorspronkelijk een literaire term die verwijst naar een plek in het groen zonder regels. Maaike Gouwenberg werkte als curator voor onder andere Expodium, If I can’t Dance en W139. Ze is oprichter van A.P.E. waarmee ze internationale performanceprojecten organiseert. Joris Lindhout is kunstenaar. Zijn belangstelling voor het obscure uit zich in zines, muurschilderingen, lees- en discussiegroepen en het Departement voor Misdaad, Mythe en Monstruositeit i.o.

De Poolse kunstenaar Anna Okrasko toont een aantal videowerken, waaronder haar nieuwste video die zich afspeelt tegen het decor van de Utrechtse nieuwbouwwijk Kanaleneiland waar zij op uitnodiging van kunstcollectief Expodium verbleef. Het idee van een gemeenschappelijke stedelijke ruimte staat centraal in haar werk. Ze probeert kwesties die samenhangen met migratie, woningbouw en herontwikkeling filmisch aan de orde te stellen. In haar fictionele documentaires verwerkt ze vaak verschillende filmgenres en verwijzingen naar filmmakers, zoals in Justus Story, een storyboard over het Van Effencomplex in Rotterdam. Het modernistische Rijksmonument wordt nu gerestaureerd en de bewoners zijn verhuisd. Okrasko transformeert het huizenblok tot een verrassend passende setting voor een Robin Hood-achtig verhaal. Anna Okrasko studeerde aan de Warsaw Academy of Fine Arts en aan het Piet Zwart Institute in Rotterdam.

Stedelijke utopieën zoals Brasilia, Kaliningrad en de Brusselse Cité Modèle zijn onderwerp geweest van fotografische onderzoeksprojecten van Elian Somers. Ze zoekt de sporen van de verschillende ideologieën die de geschiedenis van een stad definiëren. De afgelopen drie jaar werkte Somers aan een serie over California City, een stad in de Mojavewoestijn in de Verenigde Staten. In de jaren vijftig ontwikkelde de socioloog Nathan Mendelsohn plannen voor deze utopische stad in de woestijn. Hij kocht een enorm stuk land (330 vierkante kilometer) en liet een grid van 52.000 kavels, compleet met wegen, winkels en voorzieningen ontwerpen. De wegen kwamen er, maar de bewoners nauwelijks en in 1969 verkocht Mendelsohn zijn ontwikkelingsmaatschappij weer. California City is een werk over utopia en dystopia, over de droom van de stedenbouwer en de vastgoedzeepbel. Het landschap presenteert zich in de foto’s van Somers zowel verlaten als maagdelijk.

Voor Emily Whitebread is schrijven een integraal deel van haar artistieke werk dat ook video, audio, drukwerk performance omvat. Haar audiowerk The Birth And Growth of Worlds neemt ons mee op een reis door het heelal. Een man meet de afstanden tussen de verschillende planeten in het zonnestelsel. Hoe langer de afstand wordt, hoe langer het duurt voor de volgende planeet wordt genoemd. De verhouding tussen tijd en ruimte wordt vertaald in stilte en geluid. De logica die hier achter zit ontraadselt niet het doel ervan. Whitebread was in 2012 RAIR artist-in-residence bij kunstenaarsinitiatief Duende in Rotterdam.