29.10.2015 - 17.01.2016

Motion /Labour /Machinery

Mercedes Azpilicueta, Doris Denekamp & Geert van Mil, Fotini Gouseti, Anna Maria Łuczak, Fran Meana, Carme Nogueira, Charlotte Schleiffert, Werker Magazine

Motion Labour Machinery 29.10.2015 - 10.01.2016 in TENT (photo F-WERK) (14)

De tentoonstelling verkent speels en speculatief invalshoeken voor een kritische reflectie over noties rondom arbeid en de stad, van micro- tot macroniveau, maar is tegelijkertijd een beeld van de productie van kunstenaars in een stad. Van het verdwijnen van de typische havenarbeider tot de worsteling van de kunstenaar om een relevant werk te produceren; deze tentoonstelling biedt een reeks open vragen over de hedendaagse conditie van werk. De tentoonstelling is samengesteld door Manuel Segade (Spanje, woont en werkt in Rotterdam), in samenwerking met artistiek directeur Mariette Dölle en curator Jesse van Oosten van TENT.

Rotterdam is een perfecte case study van een laatkapitalistische stad waar, door de voortdurende ruimtelijk verplaatsing van mensen en goederen in de haven, een economie in beweging is ontstaan. Ooit was de haven het dominante beeld van Rotterdam: met haar schepen, dokken en arbeiders – zwetend, zwoegend en hijsend, vastgelegd door iconische fotografen als Cas Oorthuys, Ben van Meerendonk en Robert de Hartogh. In de afgelopen zestig jaar is Rotterdam geleidelijk van een industriestad veranderd in een recreatiestad waar meer toeristen naar toe komen dan ooit, mede dankzij hedendaagse architecturale iconen zoals de Markthal.

Kunst heeft een moeizame, soms zelfs conflictieve, relatie met arbeid. Kunst wordt wel omschreven als een artistieke drang die verder gaat dan wat plicht en arbeid van ons vragen, en ook als onvergelijkbaar met werk omdat het niet in de gangbare kaders van werk te vatten is. Nu de grenzen tussen intellectuele en immateriële arbeid en manuele arbeid geleidelijk aan het verdwijnen zijn, wordt kunstarbeid steeds vaker representatief gesteld voor het functioneren van de maatschappij als geheel. Dit roept nieuwe vragen op over de rol van de kunstenaar in de samenleving en de politieke dimensie van kunst. Hoe wordt op dit moment arbeid gerepresenteerd/verbeeld in de wereld van de kunst? Wat is de actuele status van artistieke productie? Wat is werk? De tentoonstelling brengt artistieke opvattingen samen over kwesties rondom ‘werken’ en de ‘subjectiviteiten’ die daar uit voortkomen, terwijl de presentatie onmiskenbaar ook ingaat op wat het betekent om vandaag de dag te werken als kunstenaar.

Over de kunstenaars
Mercedes Azpilicueta (AR) presenteert een nieuwe performatieve video-installatie die zich richt op het sociale geluidslandschap van de stad Rotterdam. Daarvoor neemt ze de performance praktijken van de futuristische avant-garde kunstenaar Valentine de Saint-Point als uitgangspunt. Ze gebruikt spraak als het medium om aan te tonen dat sociale, economische en politieke identiteiten in het dagelijkse taalgebruik worden geconstrueerd. Ze zal voor de eerste keer haar performancewerk combineren met een videowerk, speciaal ontworpen voor de ruimte van TENT.

Doris Denekamp & Geert van Mil (NL) vormen het collectief Informal Strategies. In hun installatie nemen ze het herbarium van de socialistische revolutionaire Rosa Luxemburg als uitgangspunt. Tijdens haar activiteiten verzamelde ze planten, zelfs in gevangenschap. Door een reeks wandelingen te maken en planten te verzamelen rond een distributiecentrum van Amazon in Leipzig, koppelen de kunstenaars de wandelgewoonten van Rosa Luxemburg aan het dagelijkse werk van de arbeiders in het distributiecentrum van het Duitse Amazon.

Carme Nogueira (ES) presenteert het project Rotterdamweg (2009) dat bestaat uit tien posters die de activiteiten vastleggen die ze uitvoerde in de openbare ruimte van Rotterdam tijdens haar verblijf in Het Wilde Weten. Het project probeert inzicht te krijgen in de manier waarop de stedelijke ruimte een weefsel is van microverhalen uit het verleden. Nogueira schrijft de verhalen neer op de straten van de stad, waarmee ze het belang benadrukt om deze over te brengen aan de voorbijgangers. Rotterdamweg is de eerste in een reeks onderzoeks- en performanceprojecten over de transformatie van industriële naar postindustriële steden in Europa.

Het persoonlijke en het politieke liggen altijd dicht bij elkaar in het werk van Charlotte Schleiffert (NL). Ze verwierf internationaal erkenning met haar expressieve tekeningen en schilderijen. Daarnaast heeft Schleiffert altijd politiek geëngageerde tekeningen op kleiner formaat gemaakt over onderwerpen als intolerantie, macht, onderdrukking en armoede. In een muurcollage brengt ze een aantal van deze tekeningen bijeen. Het werk vormt een gecomprimeerd retrospectief waarin mondiale arbeidsomstandigheden aan de orde komen.

Anna Maria Łuczak (PL) combineert alledaagse objecten met een videofilm in haar assemblage-installatie Trust Speakers. De film brengt observaties over de postfordistische stad samen met ‘behind-the-scenes’ beelden van een verslag dat Łuczak maakte over Poolse arbeidsmigranten in Steenbergen. Het verslag werd gemaakt in opdracht van een lokale tv-zender om de seizoenarbeiders aan de inwoners voor te stellen. Een groot deel van de opnames van de gesprekken die Łuczak voerde, werd niet gebruikt in de tv-documentaire.

De beeldhouwwerken, tekeningen en video’s van Fotini Gouseti (GR) richten zich vaak op de angst voor het onzekere, het ondefinieerbare; angst die volgens haar tot een ideologie heeft geleid die de basis vormt van onze maatschappij. Haar nieuwe werk betrekt zich op het testen van het luchtalarm dat elke eerste maandag van de maand om 12 uur ’s middags in Nederland klinkt. Het luchtalarm heeft al meer dan vijftig jaar niet als een echt alarmsignaal hoeven functioneren. Het onderhoud en het gebruik worden in 2017 stopgezet; vanwege de kosten en omdat het nooit wordt ‘gebruikt’.

The Immaterial Material van Fran Meana (ES) baseert zich op de betonnen reliëfs die dankzij een curieus pedagogisch programma zijn achtergebleven in een mijnstadje in het noorden van Spanje. De reliëfplaten staan vol met geometrische motieven om de plaatselijke arbeiders en hun kinderen vertrouwd te maken met de principes van geografie, grammatica en geometrie. Deze reliëfbeelden vormen een van de weinige materiële sporen van de overgang van een industriële naar een informatie-economie, een nieuw arbeidsregime.

Kunstenaar Marc Roig Blesa (ES) en grafisch ontwerper Rogier Delfos (NL) maken sinds 2009 Werker Magazine, een reeks publicaties vanuit een sociaal-maatschappelijk perspectief over arbeid en de functie van fotografie in de samenleving. In TENT presenteert Werker Magazine het doorlopende project Young Worker Camera: een archiefpresentatie van meer dan 500 beelden die de relatie tussen jonge mensen en arbeid representeren. Werker Magazine organiseert in het kader van Young Worker Camera een aantal workshops volgens de methodologie van de Worker-Photography Movement die in de jaren 1920 in Duitsland ontstond en zich daarna verspreidde over Europa, Amerika en Japan.

De tentoonstelling wordt mede mogelijk gemaakt met steun van Acción Cultural Española (AC/E).